INTERVIEW met transitiecoach Caroline Hoedemakers

Wat gaven ze de SEL- en LMN-medewerkers mee op de infosessie ELZ en vormingsdagen?

Waarom de verandering van het zorglandschap zo belangrijk is.

Op dit moment is het agentschap op 13 vlakken bezig om de eerste lijn te hervormen o.a. zorgcoördinatie en casemanagement, platform welzijn en gezondheid, …. Het is dus een ingrijpende hervorming waar nu aan gewerkt wordt. De vorming van eerstelijnszones is maar één, maar wel een zeer belangrijk aspect in de hele hervorming.

We mogen in dit alles immers niet vergeten dat het allemaal ten voordele is van de persoon met een zorg- en ondersteuningsnood (PZON). Het gaat natuurlijk ook over structureren en werkafspraken maar dit is steeds in functie van de verbetering van de zorg voor de PZON. Want deze komt centraal te staan.

De vorming van eerstelijnszones is een eerste stap in het proces.

Als je echt wil werken rond regie in eigen handen geven van de cliënt en als je de mantelzorgers actief een rol wil laten spelen in het verhaal dan moet je ook heel lokaal gaan werken. Wat is onze dynamiek, onze cultuur, … en van hieruit een antwoord formuleren. Dit antwoord zal veel dichter bij huis zijn dan dat die van bovenaf wordt vastgelegd.

Samenwerken staat hierbij centraal. In de eerste plaats rond personen met een zorg- of ondersteuningsnood, maar specifiek ook tussen SEL en LMN tijdens en na de transitie.

Iedereen zal zijn eigen werk een stuk in vraag moeten stellen.

Ook wil ik benadrukken dat de hervorming niet betekent dat er nu niet goed gewerkt wordt. Er is al veel gerealiseerd. Er zijn al veel stappen gezet in de richting van geïntegreerde zorg. Maar dit gebeurt op een gefragmenteerde wijze. Het is aan iedereen om kritisch te reflecteren wat geïntegreerd werken betekent, hoe doe ik dit. Iedereen zal zijn eigen werk een stuk in vraag moeten stellen. En ook leren luisteren naar elkaar, van elkaar leren, er een wij-verhaal van maken.

In de pilotenprojecten hebben we geleerd dat dergelijke transitie verloopt met vallen en opstaan. Het gaat soms heel plezant zijn, soms ook moeilijk. Maar het zal uiteindelijk iedereen wel lukken. We moeten erin vertrouwen dat zo een transitie wel lukt. Iedere zone aan zijn eigen tempo, met een eigen werking en een eigen entiteit, maar alles met hetzelfde doel en vanuit dezelfde principes.

Dit mee bewaken zal ook een uitdaging vormen voor de medewerkers van het SEL en LMN.

 Wat zijn de eerste stappen die de eerstelijnszones dienen te nemen? En hoe doen we dit?

Nadat het dossier ingediend en goedgekeurd is, is het voor mij het belangrijkste dat iedereen in de zone geïnformeerd wordt. Er zal heel wat moeten gebeuren rond de persoon met een zorgnood. Om dat te bereiken gaan mensen elkaar moeten leren kennen. Misschien anders dan vandaag. Mensen leren elkaar pas echt kennen als ze met elkaar praten.

Een eerste stap hierin is het organiseren van een kick-off met de boodschap: we gaan van start in de eerstelijnszone. Vooral: we gaan SAMEN van start! We willen iedereen maximaal bereiken.

Het ‘veranderteam’ en het ‘veranderforum’

Op de kick-off zal de oproep gelanceerd worden om deel uit te maken van het veranderteam en het veranderforum. Het veranderteam zal bestaan uit een 8 à 12 mensen.

Het veranderforum zal het beslissingsorgaan vormen van de eerstelijnszone. Zij geven feedback op de uitgewerkte voorstellen van het veranderteam en kloppen af op een akkoord. In een eerste fase zal veel aandacht besteed worden aan het creëren van draagvlak. En zal stap voor stap een antwoord geformuleerd worden op vijf essentiële vragen:

  1. Waarom moeten wij iets gaan veranderen.
  2. Waarom bestaan wij als eerstelijnszone?
  3. Waarvoor staan wij als eerstelijnszone?
  4. Welke opdrachten (processen met een finaliteit) moeten wij georganiseerd krijgen?
  5. Vanuit welke leidende principes zien wij iedereen binnen onze eerstelijnszone samenwerken?

Er moeten hierbij afspraken gemaakt worden hoe we de transitie gaan aanpakken. Dit houdt bijvoorbeeld in met welke frequentie komt men samen als veranderteam, met welke frequentie als veranderforum. Hierbij zal men voldoende snelheid moeten inbouwen om mensen warm te maken enerzijds, anderzijds voldoende tijd nemen om draagvlak te creëren.

Verder moet men nagaan wat onze zone belangrijk vindt. Op welke doelgroepen gaan we inzetten?

Dus stap voor stap: wat vinden we belangrijk? Wat willen we bereiken? En hoe gaan we dit doen? Hoe gaan we dit op termijn opvolgen, bijsturen, evalueren, besturen … Met andere woorden een antwoord formuleren op de 5 essentiële vragen.

Wat mogen we verwachten van u als transitiecoach?

Als transitiecoach ga ik voornamelijk het proces van de eerstelijnszone begeleiden. Daarom ben ik ook het eerste aanspreekpunt voor de SEL-en LMN-medewerkers die de opstart van de eerstelijnszone sterk ondersteunen. Het is dus niet de bedoeling dat elke partner afzonderlijk met mij contact opneemt.

Eenmaal het veranderteam is samengesteld, begeleid ik het verdere proces door het aanreiken van methodieken en ervoor te zorgen dat de juiste vragen gesteld worden. Bij conflicten kan ik wel een bemiddelende rol aannemen.

Daarbij bewaak ik mee dat het in eerste instantie niet over structuren gaat, maar wel over de inhoud: wat willen we bereiken, hoe gaan we dit doen, wat hebben we daarvoor nodig. Het is dus niet de bedoeling dat ik mee inhoudelijke keuzes maak, maar eerder het proces ga begeleiden.

Naar de overheid toe ben ik een signaalgever.